از تعبير فَأَتْبَعَهُ الشَّيْطانُ چنين استفاده مىشود كه در آغاز ، شيطان تقريباً از او قطع اميد كرده بود ، چرا كه او كاملًا در مسير حق قرار داشت اما پس از انحراف مزبور ، شيطان به سرعت او را تعقيب كرد و به او رسيد و بر سر راهش نشست و به وسوسه گرى پرداخت و سرانجام او را در صف گمراهان و شقاوتمندان قرار داد . آيهء بعد اين موضوع را چنين تكميل مىكند كه : اگر مىخواستيم مىتوانستيم او را در همان مسير حق به اجبار نگاه داريم و به وسيلهء آن آيات و علوم مقام و الا بدهيم . ولى مسلّم است كه نگاهدارى اجبارى افراد در مسير حق با سنّت پروردگار كه سنّت اختيار و آزادى اراده است سازگار نيست و نشانهء شخصيت و عظمت كسى نخواهد بود ، لذا بلافاصله اضافه مىكند : ما او را به اختيارش واگذارديم و او به جاى اين كه با استفاده از علوم و دانش خويش هر روز مقام بالاترى بپيمايد به پستى گراييد و بر اثر پيروى از هوا و هوس مراحل سقوط را طى كرد . « اخلد » از مادهء اخلاد به معنى سكونت دائمى در يك جا اختيار كردن است ، بنابراين أَخْلَدَ إِلَى الْارْضِ يعنى براى هميشه به زمين چسبيده ، كه در اين‌جا كنايه از جهان مادّه و زرق و برق و لذّات نامشروع زندگى مادى است . سپس اين شخص را تشبيه به سگى مىكند كه هميشه زبان خود را همانند حيوانات تشنه بيرون آورده مىگويد : او همانند سگ است كه اگر به او حمله كنى دهانش باز و زبانش بيرون است و اگر او را به حال خود واگذارى باز چنين است . او بر اثر شدّت هواپرستى و چسبيدن به لذّات جهان مادّه يك حالت عطش نامحدود و پايان‌ناپذير به خود گرفته كه همواره دنبال دنياپرستى مىرود ، نه به خاطر نياز و احتياج ، بلكه به شكل بيمار گونه‌اى همچون سگ هار كه بر اثر بيمارى هارى حالت عطش كاذب به او دست مىدهد ، و در هيچ حال سيراب نمىشود . اين همان حالت دنياپرستان و هواپرستان دون همّت است كه هر قدر بيندوزند ، باز هم احساس سيرى نمىكنند . سپس اضافه مىكند كه اين مَثَل مخصوص به اين شخص معيّن نيست بلكه